Fransa, büyük boyutlu insansız muharip su altı aracı (UCUV) geliştirmek üzere Naval Group ile sözleşme imzaladı.
Fransa, okyanus aşırı görev yapabilecek büyük boyutlu insansız muharip su altı aracı (UCUV) geliştirmek üzere Naval Group ile sözleşme imzaladı. Proje kapsamında geliştirilecek operasyonel demonstratörün deniz testlerinin 2028 yılında başlaması planlanıyor.
Fransa Silahlı Kuvvetler Bakanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre demonstratör, uzun süreli görev yapabilme ve otonom karar verme kabiliyetlerini ortaya koyacak. Defense News tarafından yapılan habere göre geliştirilecek insansız su altı aracı; istihbarat toplama, gözetleme ve keşif görevlerinin yanı sıra taarruzi faaliyetlerde de kullanılabilecek.
Fransız donanması, söz konusu araçla ülkenin geniş deniz yetki alanlarındaki varlığını artırmayı hedefliyor. Yaklaşık 11 milyon kilometrekarelik münhasır ekonomik bölgeye sahip olan Fransa, bu alanda ABD’nin ardından dünyada ikinci sırada yer alıyor. Atlantik, Pasifik ve Hint okyanuslarına yayılan bu geniş deniz alanları, uzun süreli ve otonom görev yapabilen denizaltı sistemlerine yönelik ihtiyacı artırıyor.
Fransa Silahlı Kuvvetler Bakanlığı, insansız su altı aracı demonstratörünün geliştirilmesine başlanmasını, denizaltı alanındaki artan rekabet ve kritik altyapılara yönelik tehditler karşısında Fransız donanmasının teknolojik ve taktik üstünlük elde etme hedefinin bir parçası olarak değerlendiriyor. Bakanlık ayrıca Fransa’nın bu projeyle büyük boyutlu insansız su altı aracı geliştiren sınırlı sayıdaki ülke arasına katıldığını belirtti.
Geçmiş çalışmalar projeye temel oluşturacak
Naval Group, insansız su altı aracı projesinden önce kendi finansmanıyla 10 tonluk okyanus aşırı görev yapabilen bir sistem demonstratörü geliştirmişti. Bakanlığa göre şirketin bu kapsamda yürüttüğü çalışmalar, “UCUV” projesinde ihtiyaç duyulan teknolojilerin hızlı şekilde değerlendirilmesine imkan sağlıyor.
Nitekim Fransa, Ocak 2024’te söz konusu prototipi temel alan bir teknoloji demonstratörünün sipariş edildiğini duyurmuştu. Bu çalışma kapsamında enerji özerkliği, sensör entegrasyonu ve otonom operasyon kabiliyetlerinin test edilmesi hedeflenmişti.
Yeni demonstratörün hava yoluyla taşınabilir olması ve bir iskeleden ya da su üstü platformundan konuşlandırılabilmesi planlanıyor. Araçta bulunacak kontrollü otonom karar verme sistemi sayesinde platformun taktik durumlara, çevresel koşullara ve olası arızalara uyum sağlayabilmesi amaçlanıyor. Sistemin bu kararları bağımsız olarak veya diğer sistemlerle koordinasyon içerisinde alabileceği belirtiliyor.
İnsansız su altı araçlarına yönelik çalışmalar yaygınlaşıyor
Büyük boyutlu insansız su altı araçlarına yönelik çalışmalar farklı ülkelerde hız kazanıyor. ABD Donanması, Boeing ile birlikte Orca insansız su altı aracını geliştirirken Birleşik Krallık, geçtiğimiz ay ekstra büyük boyutlu insansız bir su altı aracından ilk kez ağır torpido ateşlediğini açıklamıştı. Avustralya ise Eylül ayında Anduril tarafından geliştirilen Ghost Shark ekstra büyük boyutlu insansız su altı araçlarından oluşan bir filoyu 1,7 milyar Avustralya doları (yaklaşık 1,2 milyar ABD doları) karşılığında tedarik edeceğini duyurmuştu.
Türkiye’de de bu alanda çalışmalar yürütülüyor. STM, kendi öz kaynaklarıyla geliştirdiği TENGİZ ekstra büyük sınıf insansız su altı aracını (XLUUV) Mayıs 2026’da SAHA 2026’da ilk kez tanıtmıştı. 11,2 metre uzunluğa ve 17,8 ton deplasmana sahip platformun 400 metrenin üzerindeki derinliklerde görev yapması ve 20 günden fazla operasyon süresine ulaşması hedefleniyor. TENGİZ’in istihbarat, gözetleme ve keşif, mayın harbi, torpido atışı ve ana gemi konsepti kapsamında farklı insansız sistemlerin taşınması gibi görevleri yerine getirmesi planlanıyor.
Marmara Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi bölümü öğrencisi. Uluslararası İlişkiler ve Savunma Sanayii araştırmacısı.
